[showpodcastplayer instance=”6″]
Thời Tây Chu, trong cung có một nghệ nhân làm cung tên nổi tiếng tên là Dư Kính. Ông đã làm cung cho ba đời vua, người ta nói rằng cung của ông kéo nhẹ, bắn xa, không cong vênh dù qua nhiều mùa mưa nắng.
Trong xưởng của ông có một học trò trẻ tên Lộ Trạch. Cậu thông minh, tay nghề tốt, nhưng luôn nóng vội. Khi làm một cây cung mới, chỉ cần thấy “tạm được” là cậu cho rằng thế là đủ.
Một hôm, Lộ Trạch mang đến cho Dư Kính một cây cung mới hoàn thành, mặt gỗ bóng bẩy, dây căng sáng loáng.
— “Sư phụ xem, cây cung này đẹp như ý thầy dặn.”
Dư Kính không khen, chỉ đặt cây cung lên bàn, dùng sợi chỉ buộc từ đầu này sang đầu kia. Chỉ trong nháy mắt, sợi chỉ hiện rõ một khoảng lệch nhỏ.
Ông nói:
— “Nó cong rồi.”
Lộ Trạch cãi:
— “Chỉ lệch một chút thôi, ai mà nhìn ra?”
Dư Kính đáp:
— “Sai một ly ở đây, ra chiến trường lệch một mạng người.”
Ông bảo cậu sửa. Tưởng chỉ là chỉnh nhẹ, Lộ Trạch hí hửng làm ngay. Nhưng vừa uốn lại thì thớ gỗ nứt. Cậu phải thay đoạn khác. Đoạn mới lại không khớp thân cung. Dây cung mất độ căng. Càng sửa, càng lệch. Một ngày, hai ngày… cây cung vẫn không đúng như ban đầu.
Lộ Trạch chán nản:
— “Làm lại từ đầu còn nhanh hơn.”
Dư Kính nhếch môi:
— “Đúng vậy. Vì sửa sai luôn khó hơn làm đúng.”
Rồi ông kể:
— “Một cây cung nếu ngay từ đầu được đo đúng, mài đúng, uốn đúng – thì cả năm không phải động đến. Nhưng chỉ cần một sai lệch nhỏ mà không chịu sửa ngay, sau này phải trả giá gấp mười lần công sức.”
Hôm sau, Dư Kính bắt Lộ Trạch làm lại từ đầu trước sự chứng kiến của cả xưởng. Lộ Trạch cẩn trọng hơn, đo kỹ hơn, mài chậm hơn, ghép gỗ không còn vội vàng. Ba ngày sau, cậu mang đến cây cung mới – thẳng như đường chỉ, lực kéo hoàn hảo.
Dư Kính gật đầu:
— “Con vừa học bài học quan trọng nhất của nghề:
Làm đúng khó, nhưng sửa sai còn khó hơn. Vì vậy, hãy làm đúng ngay từ đầu.”
Từ đó trở đi, Lộ Trạch không bao giờ dám chủ quan nữa, và sau này trở thành một trong những thợ làm cung giỏi nhất nước Chu.
Nghề Bank…
Trong thẩm định tín dụng, bài học này quan trọng hơn bất kỳ khẩu hiệu nào:
Làm đúng ngay từ đầu khó:
- đọc kỹ hồ sơ,
- đối chiếu từng thông tin,
- kiểm tra nguồn trả nợ,
- rà lại các điểm bất thường,
- đặt câu hỏi khó với khách hàng,
- viết nhận định trung thực dù dễ mất lòng.
Nhưng sửa sai còn khó và tốn kém hơn nhiều:
- phải giải trình,
- phải xử lý khoản vay rủi ro,
- phải thu hồi nợ quá hạn,
- phải chịu trách nhiệm cho những quyết định thiếu sót,
- mất uy tín nghề nghiệp.
Sai trong báo cáo chỉ một dòng, nhưng sửa nó là nhiều cuộc họp.
Sai trong đánh giá rủi ro chỉ một bước, nhưng sửa nó là cả nhiều năm đi xử lý khoản vay.
Vì vậy, thẩm định giỏi không phải người sửa sai nhanh, mà là người hạn chế sai ngay từ đầu.
